Հայաստանի դրոշի մասին տեղեկություն. հին դարերից մինչև մեր օրեր
- govazdir
- Jan 16
- 2 min read
Դրոշը ազգի տեսողական կոդն է, որի ետևում կանգնած են դարերի պատմություն, պատերազմներ, հավատք, կորուստներ և վերածնունդ։ Հայկական դրոշը աշխարհի ամենահին պետական խորհրդանիշներից մեկն է, որն անցել է երկար ճանապարհ՝ հնագույն ռազմանշաններից մինչև ժամանակակից անկախ Հայաստանի եռագույնը։
Այս հոդվածում ներկայացված է հայկական դրոշի ամբողջական պատմությունը, դրա զարգացումը, գույների նշանակությունն ու դերը ազգային ինքնության մեջ։

Հին Հայաստանի նշանները և դրոշները
Հայկական դրոշի պատմությունը սկիզբ է առնում խոր հնությունից՝ դեռևս Ուրարտուի և Մեծ Հայքի թագավորության ժամանակներից։
Հնագույն ժամանակներում դրոշը ժամանակակից իմաստով գոյություն չուներ։ Օգտագործվում էին ռազմական նշաններ, կենդանիների պատկերներ և տոտեմներ։ Ամենատարածված խորհրդանիշներից մեկը արծիվն էր՝ իշխանության, ուժի և աստվածային հովանավորության նշան։
Այդ ժամանակ նշանը կատարում էր երեք հիմնական գործառույթ․
Զորքի միավորում
Թագավորական իշխանության նշում
Ազգային ինքնության արտահայտում
Միջնադար. քրիստոնեություն և դինաստիական դրոշներ
Հայաստանը աշխարհի առաջին պետությունն է, որը պաշտոնապես ընդունել է քրիստոնեությունը։ Սա մեծ ազդեցություն է ունեցել խորհրդանիշների վրա։
Դրոշների վրա հայտնվում են խաչեր
Օգտագործվում են կարմիր, ծիրանագույն-մանուշակագույն և ոսկեգույն գույներ
Դրոշը դառնում է ոչ միայն ռազմական, այլև հոգևոր խորհրդանիշ
Հենց Կիլիկյան հայկական թագավորությունում է ձևավորվում ժամանակակից եռագույնի նախատիպը։
Կիլիկյան Հայաստանի դրոշներում օգտագործվում էին․
Կարմիր
Կապույտ
Դեղին (երբեմն՝ սպիտակ)
Գույները դասավորված էին հորիզոնական, ինչը չափազանց կարևոր է, քանի որ այս գաղափարը վերածնվեց XIX–XX դարերում։
Պետականության կորուստ և խորհրդանիշի պահպանում
Հայկական թագավորությունների անկումից հետո դրոշը դադարում է լինել պետական, սակայն չի վերանում։
Այս ժամանակաշրջանում դրոշը պահպանվում է սփյուռքում
Օգտագործվում է եկեղեցական արարողություններում, ձեռագրերում, հայկական ազնվական տների զինանշաններում: Այն դառնում է մշակութային և հոգևոր խորհրդանիշ, ոչ թե քաղաքական։
XIX դար. ազգային վերածնունդ և եռագույնի գաղափար
Հայ ազգային զարթոնքի շրջանում առաջանում է կարևոր հարց․
Ինչպիսին պետք է լինի ապագա անկախ Հայաստանի դրոշը։
Հայ հոգևորական, պատմաբան և մտածող Ղևոնդ Ալիշանը առաջակում է մի քանի տարբերակ։
Ուղղահայաց եռագույն, գույները՝ կարմիր, կանաչ, սպիտակ:
Նա հիմնում էր․
եկեղեցական խորհրդանշաբանության վրա
պատմական դրոշների վրա
եվրոպական հեղափոխական գաղափարների վրա
Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն (1918–1920)
1918 թվականի մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը։
Պաշտոնապես ընդունվեց դրոշը․Կարմիր — Կապույտ — Ծիրանագույն(հորիզոնական շերտերով)
Կարմիր — պայքար, թափված արյուն, ազգի գոյատևում
Կապույտ — խաղաղ երկինք, հույս
Ծիրանագույն — աշխատասիրություն և ստեղծագործ ուժ
Սա առաջին դեպքն էր, երբ եռագույնը դարձավ պաշտոնական պետական խորհրդանիշ։
Սակայն Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո դրոշը փոփոխվեց։
1991 թվականին անկախության վերականգնումից հետո Հայաստանը վերադարձավ պատմական եռագույնին։
Կարմիր — Հայկական լեռնաշխարհ, ազատության համար պայքար, քրիստոնեական հավատք
Կապույտ — ժողովրդի կամքը ապրել խաղաղ երկնքի տակ
Ծիրանագույն — ժողովրդի տաղանդը, աշխատանքն ու ստեղծարարությունը
Դրոշը ամրագրված է Սահմանադրությամբ և օգտագործվում է պետական շենքերի վրա, դիվանագիտության մեջ, զինված ուժերում և միջազգային հարթակներում:
Հետաքրքիր փաստեր հայկական դրոշի մասին
Հայկական եռագույնը այն սակավաթիվ դրոշներից է, որի գույներն ունեն մի քանի պաշտոնական մեկնաբանություն
Ծիրանագույնը հաճախ անվանում են ծիրանի գույն՝ որպես ազգային խորհրդանիշ
Սփյուռքում դրոշը ծառայում է որպես հայերի միասնության նշան, անկախ բնակության երկրից
Ինչու է հայկական դրոշը ավելին, քան պարզապես խորհրդանիշ
Հայկական դրոշը խորհրդանշում է․
գոյատևման պատմություն
մշակութային հիշողություն
ազգի շարունակականության ապացույց
Այն պարտադրված չէ արտաքին ուժերի կողմից և պատահական դիզայն չէ։ Սա դարերով ձևավորված խորհրդանիշ է, որտեղ յուրաքանչյուր գույն հավասարակշռություն է ցավի, հավատքի և ապագայի միջև։
.jpg)





