top of page

Հայաստանի դրոշի մասին տեղեկություն. հին դարերից մինչև մեր օրեր

  • govazdir
  • Jan 16
  • 2 min read

Դրոշը ազգի տեսողական կոդն է, որի ետևում կանգնած են դարերի պատմություն, պատերազմներ, հավատք, կորուստներ և վերածնունդ։ Հայկական դրոշը աշխարհի ամենահին պետական խորհրդանիշներից մեկն է, որն անցել է երկար ճանապարհ՝ հնագույն ռազմանշաններից մինչև ժամանակակից անկախ Հայաստանի եռագույնը։

Այս հոդվածում ներկայացված է հայկական դրոշի ամբողջական պատմությունը, դրա զարգացումը, գույների նշանակությունն ու դերը ազգային ինքնության մեջ։


Հայաստանի դրոշի մասին տեղեկություն
Հայաստանի դրոշի մասին տեղեկություն

Հին Հայաստանի նշանները և դրոշները


Հայկական դրոշի պատմությունը սկիզբ է առնում խոր հնությունից՝ դեռևս Ուրարտուի և Մեծ Հայքի թագավորության ժամանակներից։

Հնագույն ժամանակներում դրոշը ժամանակակից իմաստով գոյություն չուներ։ Օգտագործվում էին ռազմական նշաններ, կենդանիների պատկերներ և տոտեմներ։ Ամենատարածված խորհրդանիշներից մեկը արծիվն էր՝ իշխանության, ուժի և աստվածային հովանավորության նշան։

Այդ ժամանակ նշանը կատարում էր երեք հիմնական գործառույթ․

  1. Զորքի միավորում

  2. Թագավորական իշխանության նշում

  3. Ազգային ինքնության արտահայտում


Միջնադար. քրիստոնեություն և դինաստիական դրոշներ


Հայաստանը աշխարհի առաջին պետությունն է, որը պաշտոնապես ընդունել է քրիստոնեությունը։ Սա մեծ ազդեցություն է ունեցել խորհրդանիշների վրա։

  • Դրոշների վրա հայտնվում են խաչեր

  • Օգտագործվում են կարմիր, ծիրանագույն-մանուշակագույն և ոսկեգույն գույներ

  • Դրոշը դառնում է ոչ միայն ռազմական, այլև հոգևոր խորհրդանիշ


Հենց Կիլիկյան հայկական թագավորությունում է ձևավորվում ժամանակակից եռագույնի նախատիպը։

Կիլիկյան Հայաստանի դրոշներում օգտագործվում էին․

  • Կարմիր

  • Կապույտ

  • Դեղին (երբեմն՝ սպիտակ)

Գույները դասավորված էին հորիզոնական, ինչը չափազանց կարևոր է, քանի որ այս գաղափարը վերածնվեց XIX–XX դարերում։


Պետականության կորուստ և խորհրդանիշի պահպանում


Հայկական թագավորությունների անկումից հետո դրոշը դադարում է լինել պետական, սակայն չի վերանում։

Այս ժամանակաշրջանում դրոշը պահպանվում է սփյուռքում

Օգտագործվում է եկեղեցական արարողություններում, ձեռագրերում, հայկական ազնվական տների զինանշաններում: Այն դառնում է մշակութային և հոգևոր խորհրդանիշ, ոչ թե քաղաքական։


XIX դար. ազգային վերածնունդ և եռագույնի գաղափար


Հայ ազգային զարթոնքի շրջանում առաջանում է կարևոր հարց․

Ինչպիսին պետք է լինի ապագա անկախ Հայաստանի դրոշը։

Հայ հոգևորական, պատմաբան և մտածող Ղևոնդ Ալիշանը առաջակում է մի քանի տարբերակ։

Ուղղահայաց եռագույն, գույները՝ կարմիր, կանաչ, սպիտակ:

Նա հիմնում էր․

  • եկեղեցական խորհրդանշաբանության վրա

  • պատմական դրոշների վրա

  • եվրոպական հեղափոխական գաղափարների վրա


Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն (1918–1920)


1918 թվականի մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը։

Պաշտոնապես ընդունվեց դրոշը․Կարմիր — Կապույտ — Ծիրանագույն(հորիզոնական շերտերով)

  • Կարմիր — պայքար, թափված արյուն, ազգի գոյատևում

  • Կապույտ — խաղաղ երկինք, հույս

  • Ծիրանագույն — աշխատասիրություն և ստեղծագործ ուժ

Սա առաջին դեպքն էր, երբ եռագույնը դարձավ պաշտոնական պետական խորհրդանիշ։


Սակայն Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո դրոշը փոփոխվեց։

1991 թվականին անկախության վերականգնումից հետո Հայաստանը վերադարձավ պատմական եռագույնին։

  • Կարմիր — Հայկական լեռնաշխարհ, ազատության համար պայքար, քրիստոնեական հավատք

  • Կապույտ — ժողովրդի կամքը ապրել խաղաղ երկնքի տակ

  • Ծիրանագույն — ժողովրդի տաղանդը, աշխատանքն ու ստեղծարարությունը


Դրոշը ամրագրված է Սահմանադրությամբ և օգտագործվում է պետական շենքերի վրա, դիվանագիտության մեջ, զինված ուժերում և միջազգային հարթակներում:


Հետաքրքիր փաստեր հայկական դրոշի մասին


  • Հայկական եռագույնը այն սակավաթիվ դրոշներից է, որի գույներն ունեն մի քանի պաշտոնական մեկնաբանություն

  • Ծիրանագույնը հաճախ անվանում են ծիրանի գույն՝ որպես ազգային խորհրդանիշ

  • Սփյուռքում դրոշը ծառայում է որպես հայերի միասնության նշան, անկախ բնակության երկրից


Ինչու է հայկական դրոշը ավելին, քան պարզապես խորհրդանիշ


Հայկական դրոշը խորհրդանշում է․

  • գոյատևման պատմություն

  • մշակութային հիշողություն

  • ազգի շարունակականության ապացույց

Այն պարտադրված չէ արտաքին ուժերի կողմից և պատահական դիզայն չէ։ Սա դարերով ձևավորված խորհրդանիշ է, որտեղ յուրաքանչյուր գույն հավասարակշռություն է ցավի, հավատքի և ապագայի միջև։


 
 

Բաժանորդագրվեք մեր նորություններին


bottom of page